Մեր մասին

Կառավարման մարմիններ

Օրենսդրական Դաշտ

Նորություններ

Հղումներ

Անդամակցություն

Կապը մեզ հետ

Պատմություն

Մասնակիցներ

Կանոնադրություն

Կանոնակարգեր

Ծրագրեր

Խորհուրդ

Գործադիր մարմին

Անդամներ

Նիստեր

Ասոցիացիայի նորությունները

Տարի	Ամիս
Բոլորը 20102009	Բոլորը ԱպրիլՄայիս

07.04.2009

Ֆինանսական համակարգի հաշտարարի գրասենյակի մասին Ֆինանսական համակարգի հաշտարարի գրասենյակը անկախ կառավարման համակարգով կառույց է, հիմնադրամի իրավաբանական կարգավիճակով, որի հիմնադիրն է ՀՀ կենտրոնական բանկը: Հաշտարարի գրասենյակը կոչված է լուծելու ֆիզիկական անձ սպառողների և ֆինանսական կազմակերպությունների միջև ծագած գույքային վեճերը: Հաշտարարի ծառայությունները անվճար են, իսկ բողոքի քննման գործընթացը պարզ է, արագ և թափանցիկ: Հաշտարարի գրասենյակը ստեղծվել է 2008 թվականի հունիսի 17-ին ընդունված “Ֆինանսական համակարգի հաշտարարի մասին” ՀՀ օրենքի համաձայն: Ֆինանսական համակարգի հաշտարարն իր մասնագիտական գործունեությունը սկսել է 2009 թվականի հունվարի 24-ից: Համաձայն հիշատակված օրենքի ֆինանսական համակարգի հաշտարարին նշանակում է հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհուրդը: Հոգաբարձուների խորհուրդն իր առաջին նիստում, որը կայացավ 2008 թվականի դեկտեմբերի 22-ին, Հաշտարար նշանակեց մասնագիտությամբ իրավաբան Փիրուզ Սարգսյանին: Ֆինանսական համակարգի հաշտարարի գործունեության նպատակներն են` • Ֆինանսական ոլորտում սպառողների իրավունքների ու շահերի պաշտպանությունը • Սպառողների պահանջների արագ, արդյունավետ և անվճար քննությունը • Ֆինանսական համակարգի նկատմամաբ հանրության վստահության բարձրացումը: Ստեղծման անհրաժեշտությունը Նման կառույցի ստեղծման անհրաժեշտությունը ՀՀ-ում պայմանավորված էր այն հանգամանքով, որ Հայաստանում բացակայում էր ֆինանսական բնագավառում սպառողների բողոքների քննման, սպառող-կազմակերպություն վեճերի լուծման մասնագիտացված արտադատական կառույց, որի ծառայությունները կլինեին անվճար սպառողների համար և որը կապահովեր ներկայացվող պահանջների արագ, արդյունավետ և անկողմանակալ քննություն: Նման կառույցի բացակայության դեպքում սպառողները, ֆինանսական կազմակերպությունների հանդեպ գույքային/դրամական պահանջ ունենալու դեպքում, կարող էին դիմել միայն դատարան կամ բանկերի միությանն առընթեր գործող Միջնորդ դատարան: Երկու դեպքում էլ, սակայն, գործընթացը ժամանակատար է, բավականին ծախսատար և ոչ պարզ: Բացի այդ, միջնորդ դատարանի պարագայում սպառողը կարող էր դիմել դատարան միայն կողմերի միջև գրավոր կնքած միջնորդ համաձայնության դեպքում: Ֆինանսական համակարգի հաշտարարին սպառողը կարող է դիմել միշտ: Համաձայն “Ֆինանսական համակարգի մասին” ՀՀ օրենքի` “…հաճախորդն իրավունք ունի դիմելու ֆինանսական համակարգի հաշտարարին անկախ այն հանգամանքից, թե նման իրավունք հաճախորդի և կազմակերպության միջև կնքած պայմանագրով նախատեսված է, թե ոչ: Ֆինանսական համակարգի հաշտարարին դիմելու հաճախորդի իրավունքը սահմանափակող համաձայնությունը կամ պայմանն առոչինչ է:”: Միջազգային փորձը Հայաստանում ֆինանսական համակարգի հաշտարարի գրասենյակը ստեղծվել է հիմք ընդունելով լավագույն միջազգային փորձը: Ուսումնասիրվել է ավելի քան քառասուն երկրների փորձը, հաշվի են առնվել միջազգայնորեն ընդունված նմանատիպ կառույցների անկողմնակալությունն ու արդյունավետությունը ապահովող նորմեր և ստանդարտներ: Նմանատիպ կառույցներ առկա են Եվրոպական գրեթե բոլոր երկրներում, մի շարք Ասիական երկրներում, ինչպես նաև Կանադայում, Ավստրալիայում, Նոր Զելանդիայում և այլն: Գործունեության սկզբունքները Ինչպես և ամբողջ աշխարհում Հայաստանում ևս Հաշտարարի գրասնյակը ստեղծվել է հիմք ընդունելով կառույցի արդյունավետությունն ապահովող հանրորեն ճանաչված գործունեության սկզբունքները: Այդ սկզբունքները ներառում են`  Անկողմնակալություն, որն ապահովվում է`  Անկախ կառավարման համակարգի միջոցով, մասնավորապես Հաշտարարը նշանակվում է հիմնադրամի խորհրդի կողմից, որի մեկ անդամին նշանակում է ՀՀ կառավարությունը, մեկին` ՀՀ Կենտրոնական բանկը, չորսին` ֆինանսական կազմակերպությունների միությունները և մեկին` սպառողների իրավունքները պաշտպանող կազմակերպությունները.  Ֆինանսավորման համակարգի միջոցով, մասնավորապես` Հաշտարարի գործունեությունը ֆինանսավորվում է ֆինանսական կազմակերպությունների կողմից` օրենքով սահմանած սահմանաչափերի համաձայն, ինչը թույլ է տալիս ապահովել Հաշտարարի որոշումների անկողմնակալությունը.  Հաշտարարի վարձատրությունը օրենքով սահմանվում է նվազագույնը բանկային միջին աշխատավարձի եռապատիկի չափով, ինչը ևս նպաստում է Հաշտարարի կողմից որոշուների կայացման անկողմնակալությանը:  Թափանցիկություն, որն ապահովվում է`  Տեղեկատվության հասանելիության միջոցով, մասնավորապես` Հաշտարարի կողմից պահանջների ընդունման և քննման կարգը հրապարակվում է Հաշտարարի ինտերնետային կայքում  Պարբերական հրապարակվող հաշվետվությունների միջոցով, որը ներառում է Հաշտարարի բյուջեի կատարումը, քննած պահանջների ամփոփումը:  Արդյունավետություն, որն ապահովվում է`  Հաշտարարի կողմից մատուցվող ծառայությունների անվճար բնույթով  Պահանջի քննման արագությամբ  Գործընթացի պարզույթամբ, մասնավորապես պահանջի ներկայացման և քննման ժամանակ չկա իրավապաշտպանի անհրաժեշտություն  Արդարություն, որն ապահովվում է`  Բանավոր լսումների հնարավորությամբ, մասնավորապես կողմերին իրավունք է տրվում պահանջել բանավոր լսումներ  Հաճախորդին տրամադրվող 30 օրյա ժամկետով որոշմանը համաձայնելու կամ չհամաձայնելու համար  Հաճախորդի` դատարան դիմելու իրավունքով: Ֆինանսական կազմակերպությունների ցանկը – ՀՀ տարածքում գործող ֆինանսական կազմակերպությունների ցանկը, որոնց դեմ ծագած հաճախորդի պահանջը ենթակա է քննության Հատարարի կողմից`  Բանկեր  Վարկային կազմակերպություններ  Ապահովագրական ընկերություններ  Ապահովագրական բրոքերներ  Ներդրումային ընկերություններ  Գրավատներ  Արտարժույթի առքուվաճառք իրականացնող անձինք  Արտարժույթի դիլերային-բրոքերային առքուվաճառք իրականացնող անձնք  Դրամական փոխանցումներ իրականացնող անձինք Ո՞ր պահանջներն է Հաշտարարն իրավասու քննել: Հաշտարարն իրավասու է քննել`  2008թ.-ի օգոստոս 2-ից հետո տեղի ունեցած դեպքերից ծագած ֆիզիկական անձանց պահանջները  Այն պահանջները, որոնք կներկայացվեն ոչ ուշ, քան 6 ամսյա ժամկետում  10 մլն. դրամը չգերազանցող գույքային պահանջները  Այն պահանջը, որը նախապես ներկայացվել է ֆինանսական կազմակերպությանը Հաշտարարը մերժում է պահանջի քննությունը, եթե`  Եթե նույն պահանջի վերաբերյալ առկա է դատարանի կամ արբիտրաժային տրիբունալի վճիռ  Դատարանում կամ արբիտրաժային տրիբունալի վարույթում քննվում է նույն պահանջի վերաբերյալ գործ  Պահանջն ականհայտորեն զրպարտիչ է, կամ պահանջ ներկայացնող հաճախորդի վարքագիծն անբարեխիղճ է: Բողոք-պահանջի ներկայացման ընթացակարգերը Եթե հաճախորդը ֆիզիկական անձ է, օգտվել է ֆինանսական կազմակերպությունների ծառայություններից կամ դիմում է դրանցից օգտվելու համար և դրա հետևանքով ունի բողոք/պահանջ ֆինանսական կազմակերպության նկատմամբ, ապա խորհուրդ ենք տալիս հաճախորդին պաշտպանել իր շահերը` դիմելով Հաշտարարին: Ահա և այն քայլերի հաջորդականությունը, որն անհրաժեշտ է Հաշտարարի կողմից հաճախորդի պահանջը քննության ընդունելու համար` 1. Ամենից առաջ հաճախորդը պետք է ներկայացնի գրավոր դիմում այն ֆինանսական կազմակերպությանը, ում դեմ ուղղված է նրա բողոքը: Ձևակերպի իր պահանջը` ներառելով անձնական տվյալները (անուն, ազգանուն, հասցե, հեռախոսահամար): Հաճախորդը պետք է նշի նաև դիմումի ներկայացման ամսաթիվը, բնօրինակը ներկայացնի ֆինանսական կազմակերպությանը, իսկ պատճեն պահի իր մոտ: 2. Համաձայն “ֆինանսական համակարգի հաշտարարի մասին” ՀՀ օրենքի` ֆինանսական կազմակերպությունը հաճախորդի բողոք-պահանջը ստանալու պահից տասն աշխատանքային օրվա ընթացքում պարտավորվում է նրան տրամադրել գրավոր վերջնական պատասխան: Եթե կազմակերպության տրամադրած պատասխանը հաճախորդին չի բավարարում կամ կազմակերպությունը 10 աշխատանքային օրվա ընթացքում չի տրամադրում նրան գրավոր պատասխան, ապա հաճախորդը կարող է դիմել Հաշտարարին: Հիշեցնենք հաճախորդին նաև, որպեսզի նա չմոռանա պահպանել կազմակերպության գրավոր պատասխանը, եթե այն առկա է կամ դրա պատճեն: 3. Անհրաժեշտ է զանգահարել Հաշտարարին 58-23-22 հեռախոսահամարով: Հաճախորդներին խորհուրդ է տրվում պատմել գրասենյակի աշխատակիցներին իրենց պահանջի վերաբերյալ: Եթե պահանջի քննությունը Հաշտարարի լիազորությունների շրջանակում է, ապա հաճախորդին խորհուրդ կտրվի ներկայացնել Հաշտարարին գրավոր դիմում: Եթե ներկայացվածը ենթակա չէ քննության Հաշտարարի կողմից, Գրասենյակի աշխատակիցները կտեղեկացնեն հաճախորդին այդ մասին, կտրամադրեն խորհուրդ վերջինիս հետագա գործողությունների վերաբերյալ: Գրասենյակի աշխատակիցները միշտ պատրաստ են օգնել հաճաախորդին: 4. Այնուհետև անհրաժեշտ է ներկայացնել հաշտարարին գրավոր դիմում: Հաճախորդը գրավոր դիմումը կարող է`  Ներկայացնել առձեռն` այցելելով Հաշտարարի գրասենյակ Վազգեն Սարգսյան 26/1 հասցեով (Էրեբունի պլազա, 411 սենյակ), որտեղ Գրասենյակի աշխատակիցները կօգնեն հաճախորդին լրացնել դիմումը, ինչպես նաև որոշել գույքային պահանջի չափը:  Առաքել փոստով` կցելով նաև անհրաժեշտ փաստաթղթերը:  Լրացնել էլեկտրոնային դիմումը և ուղարկել այն Հաշտարարին: Հաճախորդը կարող է ներկայացնել դիմումը` լրացնելով Գրասենյակի մշակած ձևաթեթը կամ շարադրելով ազատ ոճի դիմում, որը, սակայն համաձայն “Ֆինանսական համակարգի հաշտարարի մասին” ՀՀ օրենքի, պետք է ներառի հետևյալ տեղեկատվությունը` 1) Հաճախորդի անունը 2) Հաճախորդի բնակության և հաղորդակցման հասցեները 3) Այն կազմակերպության անվանումը, որի դեմ բերվում է պահանջը 4) Գույքային պահանջի չափը 5) Կազմակերպությանն ուղղված հաճախորդի դիմում-պահանջի պատճենը (տես քայլերի հաջորդականությունը նկարագրող առաջին կետը) 6) Առկայության դեպքում ֆինանսական կազմակերպության գրավոր պատասխանը հաճախորդի բողոք-պահանջին 7) Հայտարարություն այն մասին, որ հաճախորդի և ֆինանսական կազմակերպության միջև նույն պահանջի առարկայի վերաբերյալ առկա չէ դատարանի կամ արբիտրաժային տրիբունալի վճիռ, և որ դատարանի կամ արբիտրաժային տրիբունալի վարույթում չի քննվում հաճախորդի և կազմակերպության միջև նույն պահանջի առարկայի վերաբերյալ գործ 8) Պահանջի բովանդակությունը (հանգամանքները, որոնց վրա հիմնվում է պահանջը) 9) Պահանջը ներկայացնելու ամսաթիվը, ամիսը և տարին 10) Հաճախորդի ստորագրությունը Պահանջների օրինակներ Ենթակա են քննության`  Հաճախորդն իրականացրել է դրամական փոխանցում, որի ուշացման հետևանքով նա կրել է դրամական կորուստ  Ապահովադիրը վթարի ժամանակ վնասել է իր մեքենան, ապահովագրական ընկերությունը հրաժարվում է փոխհատուցել վնասը  Հաճախորդի վարկային հաշվից (օրինակ պլաստիկ քարտով) գանձվել է գումար, որի մասին վերջինս տեղյակ չէ  Տարադրամի փոխանակման կետը հաճախորդին տվել է կեղծ թղթադրամ և հրաժարվում է այն փոխարինել Ենթակա չեն քննության`  Հաճախորդին չեն բավարարում բանկի կողմից մատուցվող ծառայությունների սակագները  Հաճախորդն ապահովագրական պատահարի ժամանակ տուժած երրորդ անձ է, պահանջում է հատուցում, սակայն ապահովագրական ընկերության հետ չի գտնվում պայմանագրային հարաբերություններում  Վարկային կազմակերպությունը հրաժարվում է հաճախորդին տրամադրել վարկ  Հաճախորդը ներկայացնում է ավելի քան 6 ամիս վաղեմությամբ պահանջ  Հաճախորդը հանդիսանում է լուծարված, սնանկ ճանաչված կազմակերպության ավանդատու, պարտատեր և այլն: